site map home
Haiku & poëzie
Op deze pagina --->

Afzonderlijke pagina's --->
Persberichten
  • [n] 2015-Feb-04
    Herpublikatie van bundeltjes "pluizen met iris" en "aan het oppervlak" op nieuwe webwinkel
    (Deze mededeling vervangt de mededeling van 2014-Okt-10 die vervalt wegens wijziging van webwinkel).
  • [n] 2014-Okt-10 (vervalt)
    Publikatie van bundeltjes "pluizen met iris" en "aan het oppervlak"
Mijn haaiku blogs
Mijn haaiku feestredes
Mijn haaiku e-bundels
  • [n] Haaiku pluizen met iris (2014) (pdf [n] tekst [n] kaft)(*)(**)
    59,5 haaiku
  • [n] Haaiku aan het oppervlak (2014) (pdf [n] tekst [n] kaft)(*)(**)
    60 haaiku
  • (*) Voor wie hardcopy wenst: deze pdf kunnen geprint worden op DIN A4 formaat, enkelzijdig. Voor de tekst van het bundeltje bevat elk A4 blad zij-aan-zij twee opeenvolgende oneven A5 bladzijden. Enkel de oneven bladzijden bevatten tekst, de even bladzijden (verso zijden) zijn blanco. De kaft kan dubbelgevouwen worden tot A5.
  • (**) Bij [n] Lulu (NL) zijn de bundeltjes ook kant en klaar in boekvorm te koop (via de zoekterm [n] haaiku of rechtstreeks in [n] Erik's Haaiku Shop).
Bijdragen van vrienden en familie
[top]

Inleiding


Het aantrekkelijke aan het schrijven van haiku als poëzievorm is de eenvoud. Na een korte uitleg over de regels kan ongeveer iedereen tussen 9 en 99 onmiddellijk aan de slag. (Zie bv. de sektie "Learning Haiku" verderop.)


Natuurlijk is er een wezenlijk niveauverschil tussen beginnend amateur en grootmeester, met alle gradaties daartussenin. Niet iedereen heeft het talent om het grootmeesterniveau te bereiken, en niet iedereen heeft die ambitie. Dat hoeft ook niet - in de haiku-poëzie zijn er geen winnaars of verliezers. Elkeen kan voldoening vinden en verdienstelijk werk afleveren op zijn niveau.


Hieronder volgen verwijzingen naar haiku webstekken.

[top]

Omtrent de haiku dichtvorm


Haiku is poëzie

Wat is poëzie? Wat stopt de dichter erin en wat kan de lezer ermee doen, hoe kan hij/zij een gedicht begrijpen?

Deze vragen worden bondig behandeld door [n] Rozemarijn. ("Versanalyse en interpretatie" bij Rozemarijn volgen ruwweg de syntax-semantics-pragmatics opdeling uit de moderne linguïstiek).


Uitspraak van het woord haiku

Let vooral op de uitspraak van Japanese sprekers (bij Forvo en saiga-jp). Ze zeggen "haai-ku", met aangeblazen h, klemtoon op lange aai, en korte u ergens tussen de u in "dus" en in "duw". Engelstalige sprekers (zoals bij Merriam Webster en Dictionary.com) zijn geneigd, eigenlijk ten onrechte, om er "oe" van te maken.



Definities van haiku en aanverwante termen


Diverse artikels met nadere verduidelijkingen


Learning Haiku

Met Angelsaksische inslag (in het Nederlands heb ik op internet nog geen dergelijk materiaal gevonden), maar toch met vele algemeen bruikbare suggesties.



Japanese esthetiek

Ter overweging:
(1) Zijn "wabi-sabi" en/of "iki" de gepaste schoonheidsidealen voor de goede "klassieke" haiku?
(2) Hoeft de hedendaagse Westerse haiku persé Japanese schoonheidsidealen na te streven?
(3) In welke richting wil "ik" (als auteur) een persoonlijke haiku stijl ontwikkelen?



Taaltheorie (Linguistics)

[top]

Mijn persoonlijke definitie van haiku

Versie 2010-Apr-23


Deze tekst is geinspireerd op mijn reflektie over het materiaal op de vele websites vermeld op deze haiku & poëzie pagina, op de diverse definities in de sektie "Definities van haiku en aanverwante termen" hogerop, en op mijn eigen bescheiden ervaringen als auteur van "haaiku" (zie blog). Ik streef naar een krachtige "operationele" definitie die zoveel mogelijk de authenticiteit van haiku-dichters respekteert (ongeacht hun taal, achtergrond, ambities en persoonlijke visie), zoveel mogelijk "echte" haiku als dusdanig (h)erkent, en zoveel mogelijk andere literatuurvormen uitsluit.


Een (geslaagde) haiku is een "minimalistische poëtische resonantie":

  • minimalistisch: zuinig, met niet meer woorden dan nodig (maar ook niet minder: een telegram is geen poëzie); zowat algemeen aanvaard zijn de beperkingen "precies of maximaal 17 lettergrepen" en "doorgaans twee, soms één enkel of hoogstens drie opgeroepen beelden",
  • poëtisch: het betreft een taalkundige expressie, die door de auteur zelf als poëzie bedoeld is en/of door vele lezers binnen een bepaalde kulturele kontekst als poëzie wordt aangevoeld,
  • resonantie: een kombinatie van volgende (in min of meerdere mate aanwezige) elementen:
    • (haiku als "moment":) wisselwerking van de auteur met zijn omgeving;
    • (haiku als "proces":) wisselwerking van de auteur met zichzelf en met zijn pen;
    • (haiku als "produkt":) onderlinge wisselwerking van beelden en/of klanken in het vers zelf;
    • (haiku als "boodschap":) gevoelsmatige en/of inhoudelijke respons die het vers bij de lezer oproept.

Aanvullende opmerkingen:

  • De definitie is (onvermijdelijk) enigszins cirkulair ("poëzie is wat als poëzie wordt aangevoeld") -- en met wat goede wil is de definitie zélf, in de beknopte drie-woorden formulering, óók een aanvaardbare haiku!
  • De definitie maakt abstraktie van de specifieke kulturele kontekst, omvat zowel de klassieke én moderne, oosterse én westerse haiku, en sluit zo goed als mogelijk allerlei andere literatuurvormen uit.
  • Het staat elke kultuur, elke stroming en elke individuele haiku-dichter vrij om zichzelf, naar eigen smaak en gevoel, bijkomende beperkingen op te leggen. Die beperkingen kunnen slaan op de vorm (bv. 5/7/5 met cesuur), emotie (bv. wabi-sabi), en/of thematiek (bv. seizoensgebonden natuurwaarneming, al dan niet met "ondertoon"). Enkele van de klassieke Japanse beperkingen, geworteld in de Japanse taal, kultuur en traditie, zijn hier dus als niet-bindende "voorbeelden" vermeld.
  • Hare Krishna Hare Krishna / Krishna Krishna Hare Hare / Hare Rama Hare Rama / Rama Rama Hare Hare. Het is interessant dat ook sommige mantra's voldoen aan de definitie, of toch bijna. De repetities zorgen hier voor een sterke klankenresonantie, en doen in wezen geen afbreuk aan de minimaliteits-vereiste (er worden in de Krishna mantra slechts drie verschillende woorden gebruikt). Wat mij betreft zijn dergelijke mantra's wel degelijk verwant met de "geest" van haiku.

Credits: Bij het nogmaals grondig nalezen van Max Verhart's tekst "Essence of Haiku", blijkt dat mijn definitie toch sterk door zijn essay is beinvloed: mijn "minimalistische poëtische resonantie" is anders geformuleerd, maar komt vrij goed overeen met het "brevity/poetry/insight" drieluik dat hij vindt als grootste gemene deler.


Aanvulling 2013-Aug-08: een nieuwe haiku-metafoor

"Everything should be made as simple as possible, but not simpler." [Bron: [e] Collected Quotes from Albert Einstein]


[2013/035]°

een kaartenhuisje
drie verdiepingen hoog
en een zuchtje wind


Does it collapse? I don't know. It's no big deal if it does, we can start all over again. You or I... or just anybody, for that matter.


Aanvulling 2013-Sep-09: het "haaiku" genre

Er wordt soms (zeker in het oosten) onderscheid gemaakt tussen haiku en senryu, met zelfde vorm maar met wezenlijk verschillende thematiek, ondertoon en esthetiek, die ik begrijp als "wabi-sabi" resp. "iki". Als relativerend westerling die het Japans niet machtig is, schrijf ikzelf liever "haaiku", als een apart genre. Mijn haaiku œuvre is een allegaartje van waarnemingen, herinneringen, overpeinzingen, woordspelingen en mantra's in drieregelige verzen van (meestal) 5+7+5 lettergrepen, met ondertonen en esthetiek zoals de lezer die wil zien.

[top]

Nederlandstalige haiku-dichters


Voor een eerste overzicht, zie:
[e] Haiku in the Netherlands and Flanders (Max Verhart)
Vermeld in de tekst: J.C. van Schagen, Bart Mesotten, J. van Tooren, W.J. van der Molen
Met voorbeeld-haiku van: Adri van de Berg, Inge Lievaart, Marianne Kiauta, Willy Cuvelier, Marcel Smets, Wim Lofvers, Hans Reddingius, Max Verhart, Paul Mercken, Gé de Jong


Eigen webstekken van haiku-dichters


Haiku weblogs

(gerangschikt volgens begindatum, in [])



Haiku op twitter


Ingezonden werk op andere webstekken

  • ?[n] Bij Haiku Kring Nederland, "werkplaats"
    Met haiku van: Thea Sprengers, Jacob Baartse, Joke Rhebergen, Marco Pieterse, Leidy de Boer, Betty Stam, Kristjaan Panneman, Mark Verwer, Rinke Bartelink, Chris Verschoot, Will Meijer, Abel Staring, Bernard de Coen, Mart van Putten, Hetty Glashorster, Marlène Buitelaar, Marleen Wenneker-Hulst, Paul Mercken, Hubert Voorhoeve, Miriam Janssen, Alex Quested, Jack Jacobs, Hetty Mulder, Arnold Vermeeren, Carlo Veenje, Roland Bingen, Rilke Mahieu, Corry van Emmerik-Koenekoop, Merel Schäfer, Rob Flipse, Jo Merckelbach, Ab Aberson, Dick Dielwart, Ad Beenackers, Jan Baptist, Marco Bijl, Lidy Stuit, Tjebbe van Dijk, Marina Grootjans, Henk Veenstra, Elisabeth Visser, Guus van Osch, Jaap de Mol, Rob Frank, Hans Kilian, Wendy Jebbink-Barrios, Kain Gooren, Jan Sitvast
  • [n] Bij Marc Hendrickx
    Met haiku van: Jan Bontje, Ingrid Kunschke, Will Meijer, Luc Descamps, Sabine Balzer, Ary Barendrecht, Pál Erdõs, Adriaan Jacobsz, Resy De Meulder, Guy Vanden Broeck, Marlies Willemsen, Hans Kilian, Riet Karsch, Henny Blokker, Grete Zwiers, Yves Joris, Christien Damman, Ida Gorter, Martin Spiljard, Ria Giskes-Pieters, Patrick Auwelaert, Norma Flem, H.C. van Eijck, Peter Lamark, Andi Hermans, Ingrid Lenaerts, Andy Grangé, John van der Drift, Lu Stevens, Geert Verbeke, Francien Ossel-Buiter, Bart Blankaerts, Toon Vanoverstraeten, Tjebbe van Dijk, Ann Verbruggen, Lucien Hostie, Marie-José Van Uffelen, Valérie Persoons, Willem Dekker, Ellen Vekemans, Ruben Bogaerts, Bouwe Brouwer, Guido Ruyssinck, Henk Veenstra
  • [n] Bij Hannie van Blitterswijk
    Met haiku van: Albert Huberts, Emiel Molhuysen, H.W. Werther, Louis A.F. Godschalk, Sjoerd van Hinthum, Walter Vereertbruggen, Abel Staring, Anita Riemersma-Reimer, Peter Privé, Eelco Kruidenier, Joca Sierhuis, Suzanne Pronk, Rim Sartori, Jan Bontje, Herman Mortier, Rein Krol, Hanneke van der Kruit, Olaf Korder, Serge le Coq, Jan Rikken, Radjis Jhinna, Freek Huizing

Bio- en bibliografieën (en soms met enkele haiku)

[top]

Nederlandstalige literatuur en poëzie (algemeen)


Linkpagina's


Literaire online magazines, e-zines, blogs


Literaire magazines (betalend)


Online bibliotheken


Dat is andere taal

Een tv-serie over Nederlandse dialekten