Sterrenkaarten

Eenvoudige planetaria

• Astro Viewer:  www.astroviewer.com
  Zeer handige online planisfeer (Java applet). De AstroViewer sterrenkatalogus bevat de 1,423 helderste vaste sterren en Messier-objekten tot magnitude 5. Ook de zon, maan en planeten worden getoond.
   
• Your Sky (John Walker, Fourmilab):  www.fourmilab.ch/yoursky/
  Nog een online planisfeer; biedt ook horizonzichten en virtuele teleskoop-zichten.

Krachtige planetarium-software

• Touring the Universe through Binoculars (Dean Williams & Phil Harrington): www.philharrington.net/tuba.htm
  Specifiek ontworpen als begeleidende software voor Phil Harrington's boek "Touring the Universe through Binoculars", hoewel zeker ook nuttig voor de teleskoop-gebruiker.
  Bevat sterren tot mag 11 en 1,100 deep-sky objekten. Met vele handige opties zoals objekt-identifikatie met basisgegevens en uitprinten van kaarten.
  Kompakt (slechts 6 MB), snel, en intuitief in gebruik. Windows-kompatibel (95 t/m Vista).
   
• Cartes du Ciel / Sky Charts (Patrick Chevalley):
  • Stabiele versie 2.76 (enkel Windows):  www.stargazing.net/astropc/
  • Versie 3 beta (Windows, Linux, Mac OS X):  ap-i.net/skychart/
  Gratis programma voor het tekenen van sterrenkaarten, voor Windows, Linux of Mac OS X.
  Met dit programma kunt u sterrenkaarten tekenen met gegevens uit 16 katalogi van sterren en nevels. Niet enkel de planeten, maar ook de posities van asteroiden en kometen worden afgebeeld. De bedoeling van dit programma is het voorbereiden van diverse specifieke sterrenkaarten voor waarnemingen. Met parameters kunnen heel wat keuzemogelijkheden worden ingesteld: welke katalogi er worden gebruikt, voorstellingsvorm (kleur en afmetingen) van sterren, nevels en planeten, keuze van labels en koordinatenrasters enzovoort.
   
• Computer Aided Astronomy (C2A):  astrosurf.com/c2a/english/
  C2A (Computer Aided Astronomy), voor Windows, is een gebruiksvriendelijk general-purpose planetarium software, kan ook gebruikt worden voor het voorbereiden van klein-veld waarnemingssessies, voor astrometrie en voor fotometrie, en kan gebruik maken van volgende katalogi: SAO (meegeleverd bij het programma), Guide Star, Tycho-2, USNO-SA1.0, USNO-A2.0, USNO-B1.0, UCAC1 en UCAC2.
   
• Stellarium:  www.stellarium.org
  Nog een populair, krachtig en gratis planetarium-programma. Voor Windows, Linux of Mac OS X.
   
• KStars:  edu.kde.org/kstars/
  Planetarium-programma als onderdeel van het (Linux) KDE Edutainment Project.
   
• Das Planetarium 1900-2100:  www.astroexcel.de
  Duitstalige planetarium software.
   
• CNebulaX:  www.uv.es/jrtorres/CNebulaX.htm
  Deep-sky atlas, bibliotheek, planner voor de deep-sky waarnemer.
  Het programma genereert hemelkaarten en lijsten van deep-sky objecten voor deep-sky waarnemingssessies, en omvat tevens allerlei bijkomende hulpmiddelen voor de deep-sky waarnemer.

Efemeriden-software

• XEphem:  www.clearskyinstitute.com/xephem/
  Wetenschappelijk interaktief efemeriden-softwarepakket voor UNIX-achtige systemen, inklusief Linux, FreeBSD, MacOS X, Solaris, AIX, HP-UX, OpenVMS; kan ook gebruikt worden onder MS Windows met VMWare, MKS Toolkit of Cygwin.
  Geschreven in C, X11 en Motif; de volledige bron-kode is gratis beschikbaar. Voor het genereren van een uitvoerbaar programma is een POSIX OS vereist met ANSI C, X11 en Motif bibliotheken.
   
• PyEphem:  rhodesmill.org/pyephem/
  Efemeride-berekeningen in de Python programmeertaal.
  De numerische routines zijn overgenomen uit XEphem (zie hierboven).

Sterren- en deepsky-atlassen

• Het Mag-7 Star Atlas Project (Andrew Johnson):  www.cloudynights.com/item.php?item_id=1052
  Een set van gratis te downloaden kwaliteits-sterrenkaarten tot magnitude 7.25. Bestrijkt de ganse hemel op twintig kaarten (11" x 8.5") in pdf formaat, die op redelijke resolutie kunnen worden afgedrukt op de doorsnee home printer. Beschikbaar in twee versies: kleur voor "desk" gebruik en Z/W (zwarte sterren op witte achtergrond) voor "field" gebruik.
   
• Sterrenatlassen (epoch 2000.0) in gemodifieerde Mercator projectie (Toshimi Taki):
  Twee sets van gratis te downloaden sterrenkaarten tot magnitudes 6.5 resp. 8.5. Bestrijken de ganse hemel in pdf-formaat kaarten, die kunnen worden afgedrukt op de doorsnee home printer. Met zwarte sterren op witte achtergrond.
  • 6.5 Magnitude Star Atlas (12 A3 kaarten):  www.asahi-net.or.jp/~zs3t-tk/atlas/atlas.htm
    Deze atlas werd besproken in Sky & Telescope, Jun 2005, p.103. Met grensmagnitude 6.5 en 500+ deep-sky objekten is deze atlas goed vergelijkbaar met "Norton's Star Atlas (epoch 1950)".
  • 8.5 Magnitude Star Atlas (146 A4 kaarten):  www.asahi-net.or.jp/~zs3t-tk/atlas_85/atlas_85.htm
    Bevat lijsten van deep-sky objekten per kaart. Met 88.000+ sterren en 2.900+ deep-sky objekten is deze atlas goed vergelijkbaar met de "Sky Atlas 2000.0 Second Ed."
  
   
• Het TriAtlas Project: drie (9, 11 en 13 magnitude) deep-sky atlassen (José R. Torres):  www.uv.es/jrtorres/triatlas.html
  Een set van drie atlassen (A, B, en C), die elk de ganse hemel bestrijken, in drie niveaus van vergroting. De kaarten zijn in pdf formaat: A4/A3 voor Europa, letter/tabloid voor USA.
  • De A set, met sterren tot magnitude 9, omvat 25 kaarten (70°).
  • De B set, met sterren tot magnitude 11, omvat 107 kaarten (30°).
  • De C set, met sterren tot magnitude 12.6, omvat 571 kaarten (12º). Deze atlas is krachtiger dan de Millennium Atlas, en toont onder andere alle bekende planetaire nevels (ong. 1.200 stuks) en open clusters (ong. 1800 stuks), galaxies tot magnitude 15.5 (ong. 37.000 stuks), dubbelsterren tot magnitude 12.5 (ong. 35.000 stuks) enz.
  • Complementaire B-C set uitgave: 218 kaarten op A4/letter formaat - de geschikte oplossing als u een krachtige atlas wenst zonder de 571 kaarten van de C set uit te printen.

Deep Sky

Referentiegegevens over sterren

• Constellations (TCEAP site):  www.scenta.co.uk/tcaep/astronomy/constellations/
  Referentiegegevens (koordinaten en magnitudes) voor 3000+ sterren.

Deepsky observatie-logs door amateur-astronomen

• VVS DeepskyLog:  www.deepskylog.be
  Een forum op de VVS webstek, waarop amateur-astronomen hun waarnemingen van deep-sky objekten kunnen delen.
   
• IAAC NetAstroCatalog:  www.visualdeepsky.org
  Deze Internet Amateur Astronomers Catalog (IAAC) is een forum waarop amateur-astronomen hun waarnemingen van deep-sky objekten kunnen delen.

Katalogi ten behoeve van waarnemingen

Onderstaande katalogi en atlassen helpen de amateur-astronoom bij de voorbereiding van waarnemingssessies.

• Deepsky Atlas (Hawaiian Astronomical Society):  www.hawastsoc.org/deepsky/
  De meest populaire deep-sky objekten (Messier en NGC), gegroepeerd per sterrenbeeld. Met excellente zoekkaarten en afbeeldingen.
   
• Virtual Colony (Duane Frybarger):  www.virtualcolony.com/sac/
  Deze online versie van de SAC database (de Saguaro Astronomy Club's database, versie 7.2, met meer dan 10,000 records) stelt de amateur-astronoom in staat om gedetailleerde en gepersonaliseerde observatielijsten te genereren.
   
• The MAC Minimum Aperture Catalogue (Jere Kahanpää):  www.elisanet.fi/jere.kahanpaa/astro/MAC.html
  Katalogus gerangschikt naar sterrenbeeld, met referentiegegevens, schetsen en waarnemingsnota's voor vele deep-sky objekten.

Referentie-katalogi

Onderstaande katalogi zijn georganiseerd naar "objekt-nummer" waardoor men gemakkelijk informatie kan opvragen over gespecifieerde objekten.

• The Messier Catalog (SEDS):  www.seds.org/messier/
  Alles over Messier objekten, met historische informatie, beschrijvingen en afbeeldingen.
   
• The NGC/IC Project:  www.ngcic.org (wayback machine joerel)
  Het NGC/IC Projekt is een gezamelijke inspanning van professionele en amateur astronomen om alle originele NGC en IC objekten korrekt te identificeren.
   
• Messier45.com (Mikkel Steine):  www.messier45.com
  Initiatief van de Noorse amateur-astronoom Mikkel Steine. De "Deep Sky Browser" geeft soepele toegang tot de Deep Sky Database, met informatie over ongeveer 500.000 deep sky objekten en meer dan 2 miljoen sterren, met kaarten en opnames van alle objekten, en met krachtige zoekfunkties.

Zonnestelsel

Planeten-referentiegegevens en viewers

• JPL Solar System Simulator:  space.jpl.nasa.gov
  Toont zon, maan, planeten en hun manen, op willekeurige ogenblikken en vanop diverse plaatsen in het zonnestelsel.
   
• JPL Solar System Dynamics:  ssd.jpl.nasa.gov
  Referentiegegevens voor zon, maan, planeten en hun manen, en diverse ruimtetuigen.
   
• Planetary Rings Node On-line Tools (Showalter, SETI):  pds-rings.seti.org/tools/
  Planet viewers, Moon trackers, Ephemeris generators.

Planetoiden en kometen

• CBAT/MPC/ICQ Index (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics):
  • IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams:  www.cfa.harvard.edu/iau/cbat.html
  • IAU Minor Planet Center:  www.cfa.harvard.edu/iau/mpc.html
  • The ICQ Comet Information Website:  www.cfa.harvard.edu/icq/icq.html
  • Efemeriden en baanelementen:  www.cfa.harvard.edu/iau/Ephemerides/
     
• Baan-diagrammen voor planetoiden en kometen:  neo.jpl.nasa.gov/orbits/
  Java simulaties.

De maan

Eenvoudige kaarten

• Amherst Astronomy Association:
  • Maankaart:  www.amastro2.org/at/mo/mom.html
  • Curtis Moon-terminator atlas:  www.amastro2.org/at/mo/mota.html
    Kaarten met namen van kraters e.d. langs de terminator, voor 14 verschillende fasen van de maan.
  • Diverse maan-info:  www.amastro2.org/at/mo/mo.html
     
• Selenographia Inconstant Moon Atlas (Kevin Clarke):  www.inconstantmoon.com/atlas.htm
  De maan op 44 fotografische sekties, met de namen van de belangrijkste kraters.
   
• The Lunar Navigator Interactive Maps Of The Moon (Lunar Republic Society):  www.lunarrepublic.com/atlas/
  De maan op 41 fotografische sekties, met aanduiding van namen van kraters e.d. wanneer men de muis erover beweegt.

Gedetailleerde atlassen (online)

• Online maan-atlassen (Lunar and Planetary Institute, NASA):  www.lpi.usra.edu/resources/lunar_atlases/
  • Lunar Orbiter Atlas of the Moon
  • Consolidated Lunar Atlas
  • Apollo Image Atlas
  • Ranger Photographs of the Moon
  • Lunar Map Catalog
  Sommige van deze produkten kunnen ook besteld worden op CD-R of DVD-R, zie de LPI online store  https://www.lpi.usra.edu/store/products.cfm
   
• The Photographic Moon Book (Alan Chu):  www.alanchuhk.com (dode joerel)
  Spiegel-webstek:  www.cityastronomy.com/moonbook-mirror.htm
  Het boek is bedoeld als waarnemingsgids en als aanvulling op de klassieke "Hatfield Photographic Lunar Atlas" en op de kartografische "Antonín Rükl Atlas of the Moon". Het boek bevat meer dan 250 foto's, waarvan vele door de auteur. Ongeveer 200 pagina's. (Download in pdf of in MS Word formaat).
   
• An Amateur's Moon: Portfolio of lunar drawings and pictures (Alexander Vandenbohede):  users.telenet.be/lunarsite/
  Het eerste deel van dit boek is een verzameling van de auteur's beste opnames en tekeningen gerangschikt volgens maanfase. Het tweede deel illustreert projekten zoals het fotograferen van de maanfasen, het volgen van de maandelijkse veranderingen, de studie van de libratiezones, en meer. Ongeveer 150 pagina's. (Raadpleeg online of download als pdf).

Gedetailleerde atlassen (software)

• Virtual Moon Atlas (Patrick Chevalley, Christian Legrand):  ap-i.net/avl/
  Deze software toont de maan voor elke dag en uur naar keuze, kan gecomputeriseerde teleskopen aansturen over het maanoppervlak, en ondersteunt de studie van maanformaties met een unieke databank en beelden-bibliotheek. De software kan gratis worden gedownload of worden besteld op CD-ROM.

Gedetailleerde atlassen (in boekvorm)

• The-Moon Wiki:  the-moon.wikispaces.com/bibliography
• David Haworth:  www.stargazing.net/david/moon/

Wiki

• The-Moon Wiki:  the-moon.wikispaces.com
  Dit wiki experiment verzamelt gegevens over individuele oppervlaktekenmerken, in alfabetische volgorde. Iedereen kan (na registratie) artikels toevoegen en aanpassen.
  Bevat ook een verklarende woordenlijst en een uitgebreide bibliografie over de maan.

Encyclopedies en woordenlijsten

Encyclopedies

• The Internet Encyclopedia of Science (vroeger genaamd Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, and Spaceflight):  www.daviddarling.info

Verklarende woordenlijsten

• Nineplanets glossary:  www.nineplanets.org/help.html
  Woordenlijst van algemene astronomische termen. Met ook verwijzingen naar andere woordenlijsten.
   
• Stephen Tonkin:  www.astunit.com/tutorials/glossary.htm
  Woordenlijst van algemene astronomische termen.
   
• JPL/SSD glossary:  ssd.jpl.nasa.gov/?glossary
  Woordenlijst van termen betreffende het zonnestelsel.
   
• Moonpedia glossary:  home.hiwaay.net/~krcool/Astro/moon/moonpedia/
  Woordenlijst van termen betreffende de maan.